EEN HELPENDE HAND IN TIJDEN VAN NOOD
Zestig jaar Rode Kruis Zambia: een land in ontwikkeling
Lees artikel
Leestijd 5 minuten
EEN HELPENDE HAND IN TIJDEN VAN NOOD
Zestig jaar Rode Kruis Zambia: een land in ontwikkeling
Het Zambiaanse Rode Kruis bestaat zestig jaar. Al ruim twaalf jaar zijn ze partnerland van het Nederlandse Rode Kruis. Wat zijn de hoogte- en dieptepunten die de organisatie heeft meegemaakt? Hoe kijken ze naar de onderlinge samenwerking en naar de toekomst? Cosmas Sakala, secretaris-generaal van het Zambiaanse Rode Kruis, vertelt er alles over.
Zambia is een land in zuidelijk Afrika dat bekend staat om de politieke stabiliteit, vriendelijke bevolking en grote afhankelijkheid van landbouw. Cosmas Sakala ziet de pracht van de onafhankelijke republiek, maar onderschrijft tegelijkertijd de noden. “Zambia is een prachtig land: vriendelijk, vreedzaam en vol kansen. Tegelijk zijn er uitdagingen die vragen om samenwerking en partnerschap om het land te verbeteren en sterker te maken,” aldus Sakala. Hij werkt ruim negen jaar bij het Zambiaanse Rode Kruis en dat doet hij vol passie en overgave. “Ik wil me inzetten voor mensen die zichzelf niet kunnen redden zonder hulp van buitenaf. En onderdeel zijn van de helpende hand op momenten van nood. Dat betekent dat ik persoonlijk veel moet opgeven, maar ik heb bewust gekozen voor wat mij echt voldoening geeft.”
“Ik wilde onderdeel zijn van die helpende hand op momenten van nood”
Tussen kansen en uitdagingen
Het Afrikaanse land met zo’n negentien miljoen inwoners, heeft volgens Sakala mogelijkheden om uit te groeien naar een sterkere staat. “Er zijn veel kansen in Zambia, maar die kunnen alleen worden benut als we samenwerken en partnerschappen aangaan.” Ook staat de voormalig Britse kolonie voor grote opgaven. “De humanitaire uitdagingen in Zambia zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Rampen komen vaker voor en zijn heviger dan voorheen. We hebben te maken met overstromingen, maar ook met droogte als gevolg van klimaatverandering. Daarnaast zien we dat er opnieuw epidemieën zoals cholera opdoemen.”
Rol van het Rode Kruis
Klimaatverandering maakt het dagelijks leven in Zambia steeds onvoorspelbaarder. Waar mensen vroeger konden vertrouwen op vaste patronen van regen is het weer nu grillig en onberekenbaar. Dat raakt het land extra hard, omdat veel gemeenschappen afhankelijk zijn van landbouw die volledig steunt op water. Boeren investeren in zaden en meststoffen, maar zien hun oogst verloren gaan als de regen uitblijft of juist te heftig is.
Maar ook epidemieën tasten de kwetsbare balans aan. Uitbraken van ziektes zorgen ervoor dat gemeenschappen nog verder onder druk komen te staan. Het Rode Kruis speelt daarin een belangrijke positieve rol. “In 2024 kende Zambia een grote cholera-uitbraak,” vervolgt Sakala, “met ruim zevenhonderd doden en meer dan twintigduizend besmettingen. We trainen lokale teams om uitbraken snel te signaleren en richten ons op vaccinatie en toegang tot schoon water. Vrijwilligers hebben een cruciale rol, omdat zij diep in de gemeenschappen verankerd zijn.” Dat doet wat met een land en met de mensen. “De bewoners die getroffen worden, zijn vaak familieleden, vrienden of bekenden. We zijn sociaal met elkaar verbonden, dus het raakt ons direct.”
Van Zambia tot Den Haag
Het partnerschap met het Nederlandse Rode Kruis is er één van lange adem. Juist in een periode waarin het Zambiaanse Rode Kruis minder stevig stond, bleef Nederland betrokken. “Zij stonden naast ons toen we nog kwetsbaarder waren,” zegt Sakala. Samen bouwden de partners aan betere systemen en een sterkere organisatie. Dat ging niet zonder weerstand. “Het is niet altijd makkelijk geweest, maar we zijn samen verder gekomen.”
Volgens hem zit de kracht in de wederkerigheid; Zambia brengt ook iets mee. “Wij zijn veerkrachtig,” verzekert hij. “We lopen niet weg voor problemen, maar pakken ze aan.” Zelfs in moeilijke tijden bleef dat de basis: “Toen we op een dieptepunt zaten, bleven we geloven in verbetering.”
De kracht van vrijwilligers
Zambianen zijn er voor elkaar in goede en in slechte tijden. Dat geldt zeker voor de vrijwilligers die de ogen en oren van de organisatie zijn. “Vrijwilligers zijn de ruggengraat van het Rode Kruis. Zonder vrijwilligers kunnen we ons werk niet doen. Ze vormen de brug tussen hulp en hulpvragers. Deze mensen gaan van deur tot deur en bereiken afgelegen gebieden. Soms nemen ze grote risico’s om anderen te helpen. Alles wat we bereiken, is dankzij onze vrijwilligers.” Uiteindelijk draait het bij het Rode Kruis, waar ook ter wereld, om het helpen van anderen. “Als mensen weer toegang krijgen tot schoon water of wanneer families na jaren weer herenigd worden: dat zijn de momenten waarop we zien dat we echt verschil maken.’’
“Vrijwilligers vormen de brug tussen hulp en hulpvragers”
Zestig jaar hulp
Zestig jaar Rode Kruis Zambia betekent meer dan alleen een jubileum. Het staat voor continuïteit, zegt Sakala, voor zestig jaar onafgebroken hulpverlening in een land dat in die tijd sterk veranderde. “Sinds onze oprichting is de wereld veranderd en wij zijn meegegroeid.” Die ontwikkeling vraagt ook iets van de organisatie zelf. De blik op morgen is helder: “We willen een veerkrachtige en zelfvoorzienende organisatie worden. De uitdagingen worden groter, daarmee groeit ook onze rol. We willen duurzame oplossingen bieden en uitgroeien tot een sterke en betrouwbare lokale organisatie.”
Sakala sluit af met: “Ik nodig mensen graag uit om zich in ons verhaal te verdiepen en echt te begrijpen wat hier speelt. Wie wil bijdragen, in welke vorm dan ook, is hartelijk welkom om mee te doen.”