Binnen het Rode Kruis vervult Jan Paul de Frankrijker verschillende rollen, onder meer locatiecoördinator, hoofd Noodhulp, teamleider en coach. Niet omdat hij graag op de voorgrond staat, maar omdat hij mensen wil helpen groeien. “Als ik zie dat iemand opbloeit en denkt: hé, dit kan ik wél, dan krijg ik daar ontzettend veel energie van.”

“Ik ben eigenlijk behoorlijk introvert”, vervolgt hij. Het klinkt misschien verrassend voor iemand die zoveel teams begeleidt en gemakkelijk contact maakt met anderen. Zelf vindt hij het geen tegenstelling. Zodra een groep richting nodig heeft, stapt hij naar voren. “Ik kan er slecht tegen als er iets moet gebeuren en niemand pakt het op. Dan neem ik vanzelf het voortouw.”

Die houding loopt als een rode draad door zijn leven. In het bedrijfsleven werkte Jan Paul jarenlang in de IT en nam hij verschillende verantwoordelijkheden op zich. Ook binnen het Rode Kruis, waar hij actief is in Lelystad, bleef het niet bij één taak. “Als ik iets doe, doe ik het voor 100 procent.”

Direct aan de slag

Toen zijn kinderen het huis uit waren, begon Jan Paul anders naar zijn vrije tijd te kijken. Avonden achter de computer vond hij prettig, maar hij vroeg zich ook af hoeveel voldoening hij daar werkelijk uit haalde. Hij besloot zich aan te melden bij het Rode Kruis.

Lang hoefde hij niet te wachten op zijn eerste uitdaging. Al snel werd hij gevraagd voor een rol binnen de noodhulp. Na slechts drie weken stond hij in Emmeloord, waar een bus met mensen uit Oekraïne werd opgevangen. Als hoofd Noodhulp was hij het directe aanspreekpunt voor de vrijwilligers. “Iedereen stelde vragen en ondertussen dacht ik: waar ben ik eigenlijk aan begonnen?”

Zijn jarenlange leidinggevende ervaring hielp hem, net als zijn vermogen om te improviseren. Maar minstens zo belangrijk bleek het om vragen te stellen. Hoe doen jullie dit normaal? Wat denken jullie zelf dat nodig is? Zo ontdekte Jan Paul hoeveel kennis en ervaring er binnen een vrijwilligersteam aanwezig is.

“Ik zou nu nog meer op die kennis vertrouwen. Als leidinggevende moet je jezelf open durven stellen. Dat maakt je misschien kwetsbaar, maar het helpt om samen tot een beter resultaat te komen.”

Niet één juiste aanpak

Wie denkt dat hulpverlening vooral draait om medische handelingen, ziet volgens Jan Paul maar een deel van het werk. “Natuurlijk moet een vrijwilliger weten wat te doen bij een verwonding of wanneer iemand onwel wordt. Maar minstens zo belangrijk is hoe je met mensen omgaat. Hoe benader je iemand die bang of verdrietig is? Hoe stel je iemand gerust? En hoe ontdek je wat iemand op dat moment werkelijk nodig heeft?”

Die praktijkervaring neemt Jan Paul mee naar lessen en oefenavonden. Hij doet situaties voor, geeft handvatten en ziet vervolgens hoe vrijwilligers het op hun eigen manier oppakken. Daarbij probeert hij zijn eigen aanpak nooit als de enige juiste te presenteren.

“Als ik zeg: ga linksaf, gaan mensen soms eerst rechtsom en komen ze uiteindelijk toch links uit. Dat is prima. Het gaat erom dat ze vertrouwen krijgen in hun eigen handelen.”
Een goed team is voor Jan Paul dan ook een groep waarin mensen zich veilig voelen om keuzes te maken. Vrijwilligers moeten weten dat er iemand achter hen staat, met hen meedenkt en helpt wanneer dat nodig is. En er mag worden gelachen. Zelfs tijdens een lange inzet in de stromende regen kun je er samen iets van maken.